«Συστατικά που δεν μαγειρεύω στο σπίτι: τι σημαίνει αυτό για μένα»
Υπάρχει μια μικρή, σχεδόν αθόρυβη απόφαση που παίρνω κάθε φορά που ανοίγω το ντουλάπι της κουζίνας μου. Δεν αφορά συνταγές, θερμίδες ή κανόνες. Αφορά επιλογές. Υλικά που δεν μπαίνουν ποτέ στο τηγάνι μου. Όχι επειδή είναι «απαγορευμένα», αλλά επειδή δεν με εκφράζουν. Και αυτό, τελικά, λέει πολλά για το πώς αντιλαμβάνομαι την καθαρή διατροφή — όχι ως τάση, αλλά ως στάση ζωής.
Για μένα, καθαρή διατροφή δεν σημαίνει τελειότητα. Σημαίνει συνείδηση. Να ξέρω τι πιάνω με τα χέρια μου, τι μυρίζει η κουζίνα μου όταν μαγειρεύω, τι γεύση μένει στο στόμα μου χωρίς να χρειάζεται να την καλύψω με ένταση ή υπερβολή. Είναι μια σχέση εμπιστοσύνης με τα υλικά, όχι μια λίστα με «πρέπει».
Τα υλικά που δεν μαγειρεύω — και γιατί
Δεν μαγειρεύω με έτοιμες σάλτσες.
Όχι γιατί «απαγορεύονται», αλλά γιατί σχεδόν πάντα καλύπτουν αυτό που δεν έχουν. Πολύ αλάτι, πολύ γλυκύτητα, πολύ ένταση. Όταν δοκιμάζω μια έτοιμη σάλτσα, νιώθω ότι κάποιος άλλος αποφάσισε για μένα πώς πρέπει να είναι η γεύση. Εγώ προτιμώ να την αποφασίζω μόνη μου. Μια ντομάτα που έχει σιγοβράσει, λίγο ελαιόλαδο, σκόρδο, μυρωδικά — η γεύση εξελίσσεται, δεν επιβάλλεται.
Δεν χρησιμοποιώ κύβους.
Μου αφήνουν πάντα την ίδια επίγευση, ανεξάρτητα από το φαγητό. Σαν να φοράνε όλα τα πιάτα την ίδια μάσκα. Αντί γι’ αυτό, κρατάω τα κοτσάνια από τα λαχανικά μου, τα κόκαλα, τα αρωματικά, και φτιάχνω ζωμούς που μυρίζουν σπίτι. Μπορεί να πάρει περισσότερο χρόνο, αλλά αυτός ο χρόνος έχει νόημα.
Δεν μαγειρεύω με τεχνητά γλυκαντικά.
Όχι από φόβο — απλώς γιατί η γλυκύτητα, για μένα, πρέπει να έχει προέλευση. Θέλω να ξέρω αν προέρχεται από φρούτο, από μέλι, από κάτι που μπορώ να αναγνωρίσω. Όταν κάτι είναι απλώς «γλυκό» χωρίς ταυτότητα, με αφήνει αδιάφορη.
Δεν βάζω στο φαγητό μου μαργαρίνες ή βούτυρα «τύπου».
Η λιπαρότητα είναι σημαντική στη μαγειρική, αλλά θέλω να είναι καθαρή, ξεκάθαρη, με χαρακτήρα. Ελαιόλαδο που μυρίζει καρπό. Βούτυρο που ξέρω από πού έρχεται. Όχι κάτι που προσπαθεί να μιμηθεί.
Δεν μαγειρεύω με αλλαντικά που δεν μπορώ να προφέρω τα συστατικά τους.
Αν χρειάζομαι λεξικό για να καταλάβω τι τρώω, τότε δεν το θέλω στην κουζίνα μου. Προτιμώ λιγότερα και απλά, παρά πολλά και περίπλοκα.
Καθαρή διατροφή ως καθημερινή πράξη
Η καθαρή διατροφή, όπως την αντιλαμβάνομαι, δεν είναι project. Είναι επανάληψη. Είναι το πώς γεμίζω το καλάθι μου στο σούπερ μάρκετ. Το πώς διαβάζω ετικέτες χωρίς άγχος, αλλά με περιέργεια. Το πώς επιλέγω εποχικά προϊόντα όχι επειδή «πρέπει», αλλά επειδή έχουν καλύτερη γεύση όταν είναι στην ώρα τους.
Μου αρέσει να αναγνωρίζω τα υλικά μου. Να ξέρω πώς μυρίζουν ωμά. Πώς αλλάζουν όταν ψήνονται. Πώς αντιδρούν μεταξύ τους. Αυτό δεν γίνεται όταν το φαγητό είναι ήδη «έτοιμο». Η καθαρή διατροφή, για μένα, ξεκινάει από την πρώτη ύλη και τελειώνει στο πιάτο χωρίς πολλές παρεμβολές.
Δεν κυνηγάω την εντύπωση. Δεν θέλω το φαγητό μου να είναι «εντυπωσιακό». Θέλω να είναι ειλικρινές. Να έχει υφή. Να έχει σιωπή ανάμεσα στις γεύσεις. Να μη με κουράζει.
Το σπίτι μου ως φίλτρο
Ό,τι μαγειρεύω στο σπίτι περνάει από ένα φίλτρο: θα το έδινα σε κάποιον που αγαπώ χωρίς να το εξηγήσω; Αν χρειάζεται απολογία, αν χρειάζεται «ναι αλλά», τότε δεν το μαγειρεύω.
Αυτό σημαίνει ότι στο σπίτι μου δεν υπάρχουν πολλά πράγματα. Υπάρχουν όμως τα σωστά. Αλεύρι κανονικό, όχι «εμπλουτισμένο». Ρύζι που μυρίζει. Όσπρια που θέλουν χρόνο, όχι βιασύνη. Λαχανικά που δεν είναι τέλεια στο μάτι αλλά είναι ζωντανά.
Η καθαρή διατροφή, τελικά, είναι και θέμα χώρου. Όταν η κουζίνα δεν είναι γεμάτη με συσκευασίες, έχεις χώρο να δημιουργήσεις. Όταν δεν υπάρχουν δεκάδες επιλογές, ακούς καλύτερα τι πραγματικά θέλεις να φας.
Η απόλαυση χωρίς υπερβολή
Ένα από τα μεγαλύτερα ψέματα γύρω από την καθαρή διατροφή είναι ότι στερεί την απόλαυση. Για μένα ισχύει το αντίθετο. Όταν η γεύση δεν είναι φορτωμένη, την απολαμβάνω περισσότερο. Όταν δεν είναι όλα έντονα, ξεχωρίζω τις λεπτομέρειες.
Δεν χρειάζομαι πολλά για να νιώσω ικανοποίηση. Ένα καλό ψωμί. Ένα πιάτο ζυμαρικά με σωστή υφή. Μια σαλάτα που δεν πνίγεται στο dressing. Η απόλαυση έρχεται από την ισορροπία, όχι από την υπερφόρτωση.
Και ναι, υπάρχουν στιγμές που τρώω πράγματα που δεν θα μαγείρευα ποτέ στο σπίτι. Έξω. Σε ένα τραπέζι με φίλους. Σε ένα ταξίδι. Και αυτό είναι μέρος της ισορροπίας. Η καθαρή διατροφή δεν είναι φυλακή. Είναι βάση.
Τι σημαίνει τελικά «δεν το μαγειρεύω στο σπίτι»
Σημαίνει ότι έχω αποφασίσει τι αξίζει τον χρόνο μου. Τι αξίζει τον χώρο μου. Τι αξίζει να γίνει μέρος της καθημερινότητάς μου.
Δεν είναι απόρριψη. Είναι επιλογή. Δεν λέω «όχι» επειδή φοβάμαι. Λέω «όχι» επειδή ξέρω τι μου ταιριάζει.
Η καθαρή διατροφή, για μένα, δεν είναι ταμπέλα. Είναι μια ήσυχη συμφωνία με τον εαυτό μου: να τρώω φαγητό που θα μπορούσα να περιγράψω χωρίς ντροπή, χωρίς υπεκφυγές, χωρίς αστερίσκους.
Και ίσως αυτό να είναι το πιο καθαρό από όλα.
Αν θέλεις να δεις πώς όλα αυτά μεταφράζονται στην πράξη, με απλά βήματα και χωρίς υπερβολές, το έχω συγκεντρώσει εδώ :
Καθαρή διατροφή στην πράξη: απλά βήματα χωρίς δίαιτες
Να φροντίζετε το σώμα σας, το μυαλό σας και την ψυχή σας.
Εύη Μπέλλου
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Δημήτριος Μπόσκος ΟΜ. Καθηγητής Α.Π.Θ, Χημεία Τροφίμων, Εκδόσεις Γαρταγάνη, Θεσσαλονίκη 2021.
Ευστράτιος Κυρανάς, Πρόσθετα Τροφίμων και Νομοθεσία, Εκδόσεις Τζιόλα 2021.
Παναγιώτης Κουμεντάκης/ Θεοδώρα Ρεσβάνη- Κουμεντάκη, Υγεία ή Αρρώστια; Διαλέξτε!!, Εκδόσεις Υγεία για Όλους, 2η Έκδοση, Αθήνα 1990.
Photo by Jakub Żerdzicki on Unsplash
