Βασικές γνώσεις για να τρέφεσαι σωστά

 


 

διάφορα λαχανικά και σπόροι


Τι παίρνω τελικά από το φαγητό μου;

Δεν ξέρω για σένα, αλλά εγώ για πολύ καιρό ήξερα μόνο τι μου αρέσει να τρώω. Δεν είχα αναρωτηθεί ποτέ τι πραγματικά παίρνω από το φαγητό μου, πέρα από τη γεύση. Ήταν απλώς κάτι που μου άρεσε ή δεν μου άρεσε — μέχρι που άρχισα να μαθαίνω λίγα παραπάνω.

Κάπως έτσι μπήκα πιο βαθιά στον κόσμο της διατροφής. Όχι με επιστημονικούς όρους ή πολύπλοκες θεωρίες, αλλά με μια απλή απορία: τι μου προσφέρει κάθε τροφή;

Έξι βασικά στοιχεία

Έμαθα ότι οι τροφές μάς δίνουν έξι βασικά στοιχεία:
πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λίπη, βιταμίνες, μέταλλα και νερό.

Από εκεί άρχισε να ξετυλίγεται σιγά σιγά ένα άλλο νήμα. Και ξέρεις κάτι; Όταν αρχίσεις να το παρατηρείς αυτό, βλέπεις το φαγητό με άλλο μάτι.

Πρωτεΐνες: τα υλικά για να “χτίσεις”

Οι πρωτεΐνες είναι σαν τα δομικά υλικά του σώματος. Είναι αυτές που βοηθούν να ανανεώνεις τα κύτταρά σου, να αναρρώνεις, να έχεις δύναμη.

Υπάρχουν τροφές που έχουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα — όπως τα αυγά ή το ψάρι. Κι άλλες που χρειάζονται συνδυασμό για να συμπληρωθούν. Όπως, για παράδειγμα, οι φακές με ρύζι. Ποιος να το έλεγε, ε; Ένα πιάτο που έχουμε μεγαλώσει μαζί του, είναι διατροφικά πλήρες χωρίς καν να το ξέρουμε.

Υδατάνθρακες: η άμεση ενέργεια

Αν οι πρωτεΐνες χτίζουν, οι υδατάνθρακες τροφοδοτούν. Είναι το “καύσιμο” της ημέρας. Αλλά — και εδώ είναι το ζουμί — έχει σημασία από πού προέρχονται.

Όταν προέρχονται από φυσικές πηγές — όπως φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής και όσπρια — σε γεμίζουν με τρόπο που κρατά. Αντίθετα, οι επεξεργασμένοι υδατάνθρακες, τύπου ζάχαρη και άσπρο αλεύρι, μπαίνουν γρήγορα στο αίμα και φεύγουν εξίσου γρήγορα. Και μετά τι; Πείνα. Λιγούρα. Κάτι σου λείπει.

Βιταμίνες: πίσω από τις κουρτίνες

Οι βιταμίνες δεν είναι το πρώτο πράγμα που σου έρχεται στο μυαλό όταν κοιτάς το πιάτο σου, αλλά βρίσκονται εκεί, “πίσω από τις κουρτίνες”. Στηρίζουν τα πάντα: από το δέρμα και την όραση, μέχρι την ενέργεια και την άμυνα του οργανισμού.

Κάποιες — όπως οι βιταμίνες Β και C — δεν αποθηκεύονται, άρα τις χρειάζεσαι σχεδόν καθημερινά. Άλλες, όπως η A, η D και η E, μένουν στο σώμα για καιρό. Γι' αυτό και η ποικιλία στο πιάτο έχει σημασία.

Λίπη: όχι εχθρός

Για χρόνια νόμιζα ότι το λίπος είναι κάτι “κακό” και ότι έπρεπε να το αποφεύγω. Μέγα λάθος.

Το σώμα χρειάζεται καλά λιπαρά: ελαιόλαδο, ξηρούς καρπούς, αβοκάντο, λιπαρά ψάρια. Δεν είναι μόνο για την ενέργεια. Βοηθούν να απορροφηθούν βιταμίνες, στηρίζουν τα κύτταρα, βοηθούν τις ορμόνες. Το μυστικό είναι ποιότητα και μέτρο — όχι φόβος.

Μέταλλα: μικρά αλλά πολύτιμα

Μαγνήσιο, ασβέστιο, σίδηρος, ψευδάργυρος… ο κατάλογος μακρύς. Δεν τους δίνουμε πάντα σημασία, αλλά κάνουν πολλή δουλειά. Από την ενέργεια μέχρι τα οστά, την αιμοσφαιρίνη και το νευρικό σύστημα — όλα περνάνε από αυτά.

Κι όσο πιο φυσικά και ανεπεξέργαστα είναι τα τρόφιμα, τόσο πιο πλούσια σε μέταλλα.

Το νερό: το πιο απλό, το πιο βασικό

Και φτάνουμε στο νερό. Δεν έχει χρώμα, δεν έχει γεύση, δεν το μετράμε σαν “φαγητό”. Κι όμως, τίποτα δεν λειτουργεί χωρίς αυτό. Μεταφέρει τα θρεπτικά συστατικά, βοηθά στην πέψη, ρυθμίζει τη θερμοκρασία του σώματος, ξεπλένει και ισορροπεί.

Ακόμα και μια μικρή αφυδάτωση επηρεάζει πώς νιώθεις — και δεν το καταλαβαίνεις πάντα.

Τελικά τι κατάλαβα;

Όταν ξεκίνησα να βλέπω το φαγητό όχι μόνο σαν γεύση αλλά σαν πηγή στοιχείων, κάτι άλλαξε. Δεν μετράω θερμίδες ή μερίδες. Με ενδιαφέρει απλώς τι δίνω στο σώμα μου και γιατί.

Κι όσο πιο καθαρά, απλά και φυσικά είναι αυτά που βάζω στο πιάτο μου, τόσο πιο καθαρά νιώθω και μέσα μου.



 

Να φροντίζετε το σώμα σας, το μυαλό σας και την ψυχή σας

  Εύη Μπέλλου



Το συγκεκριμένο άρθρο είναι δική μου πρωτότυπη συγγραφή και στηρίζεται σε προσωπική μου έρευνα, εμπειρία και μελέτη δημοσιευμένης βιβλιογραφίας, όπου και  την αναφέρω. Το περιεχόμενο παρέχεται καθαρά και μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς και σε καμία περίπτωση δεν προτρέπουν κάποιον να ακολουθήσει ή να διακόψει φαρμακευτική αγωγή ή να αγνοήσει ιατρικές συμβουλές ή επαγγελματική συμβουλή. Ο αναγνώστης παραμένει ο ίδιος υπεύθυνος για τις επιλογές του και καλείται να συμβουλεύεται πάντα επαγγελματία υγείας πριν κάνει οποιαδήποτε τροποποίση στη διατροφή, στον τρόπο ζωής ή στη λήψη συμπληρωμάτων. Κάθε ομοιότητα με άλλο δημοσίευμα είναι συμπτωματική. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται μόνο αν γίνει σαφή αναφορά στην πηγή και ενεργό σύνδεσμο προς το παρόν ιστολόγιο.


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ


  • Ζαμπετάκης Ιωάννης, Διατροφική Αξία,  Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, 2009.

  • Παναγιώτης Κουμεντάκης/ Θεοδώρα Ρεσβάνη- Κουμεντάκη, Υγεία ή  Αρρώστια; Διαλέξτε!!, Εκδόσεις Υγεία για Όλους, 2η Έκδοση, Αθήνα 1990.

https://nutritionsource.hsph.harvard.edu/healthy-eating-plate/

ημερομηνία άντλησης 26/8/23


Photo by Mariana Medvedeva on Unsplash

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Τι είναι τα τροποποιημένα άμυλα και γιατί υπάρχουν τόσο συχνά.

Εικόνα
Όταν άκουσα πρώτη φορά για το τροποποιημένο άμυλο Η πρώτη φορά που πρόσεξα το τροποποιημένο άμυλο σε ένα προϊόν ήταν τυχαία. Κοίταζα τη συσκευασία μιας έτοιμης σάλτσας και εκεί, ανάμεσα στα υλικά, υπήρχε και αυτή η φράση: "τροποποιημένο άμυλο". Δεν ήξερα τι ακριβώς ήταν. Στην αρχή το πέρασα για κάτι απλό, ίσως κάποιο αλεύρι ή κάποιο φυσικό πηκτικό όπως το κορν φλάουερ. Το άφησα στην άκρη. Όμως, όσο συνέχιζα να μαγειρεύω στο σπίτι και να προσπαθώ να καταλαβαίνω τι ακριβώς περιέχουν τα τρόφιμα γύρω μου, αυτή η λέξη συνέχιζε να εμφανίζεται. Σε γλυκά, σε σάλτσες, σε γιαούρτια, ακόμη και σε παγωτά. Και κάθε φορά αναρωτιόμουν: τι ακριβώς είναι αυτό το τροποποιημένο άμυλο και γιατί είναι τόσο παντού; Τι είναι τελικά το τροποποιημένο άμυλο; Το τροποποιημένο άμυλο δεν είναι ένα συστατικό που μπορώ να έχω στην κουζίνα μου. Δεν είναι απλό άμυλο από καλαμπόκι ή πατάτα που το βράζεις για να πήξεις μια σούπα. Είναι ένα υλικό που έχει υποστεί επεξεργασία — μπορεί να έχει αλλάξει χημικά ή φυ...
Διαβάστε περισσότερα

Σπιτικό ή έτοιμο φαγητό; Τι κερδίζεις όταν μαγειρεύεις εσύ

Εικόνα
  Γιατί το σπιτικό φαγητό αξίζει – και όχι μόνο για τη γεύση Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν περιορισμένη γνώση για το φαγητό. Συνήθως εστιάζουν στο τι τους αρέσει να τρώνε. Όμως το φαγητό είναι κάτι πολύ περισσότερο από γεύση – είναι το μέσο με το οποίο δίνουμε ενέργεια και φροντίδα στο σώμα. Κουβαλάει μνήμες, συνήθειες, επιλογές. Παρόλα αυτά, οι διατροφικές μας συνήθειες δεν αντικατοπτρίζουν πάντα αυτή τη συνειδητότητα. Τον τελευταίο καιρό, όλο και περισσότεροι άνθρωποι στρέφονται στα έτοιμα γεύματα ψυγείου ή κατάψυξης, πιστεύοντας ότι είναι το ίδιο με το σπιτικό. Όμως αυτά τα προϊόντα συνήθως περιέχουν συντηρητικά, ενισχυτικά γεύσης και διάφορες τεχνητές προσθήκες που κάνουν τη γεύση πιο έντονη ή την υφή πιο σταθερή. Συχνά έχουν και αρκετή ζάχαρη, αλάτι και λιπαρά που δεν προέρχονται πάντα από φυσικές πρώτες ύλες. Μπορεί να περιέχουν και υλικά που δεν αναγνωρίζουμε ή που δύσκολα προφέρουμε — και όμως τα τρώμε χωρίς δεύτερη σκέψη. Τι αποφεύγω στο έτοιμο φαγητό Όσο περισσότερο διαβ...
Διαβάστε περισσότερα

Καθαρή διατροφή στο σπίτι: Έφτιαξα μόνη μου αραβικές πίτες και δεν το πίστευα

Εικόνα
Ακόμα θυμάμαι την πρώτη φορά που έφτιαξα μόνη μου αραβικές πίτες στο σπίτι. Μου είχε καρφωθεί στο μυαλό ότι ήθελα να φτιάξω κάτι απλό, χωρίς πολλά υλικά, κάτι "καθαρό", που να ξέρω ακριβώς τι περιέχει. Δεν ήμουν σίγουρη αν θα μου πετύχει – και γενικά, οι πρώτες μου απόπειρες στη μαγειρική σπάνια είναι επιτυχημένες. Πάντα κάτι πάει στραβά, ή φτιάχνω κάτι καλό αλλά αφήνω πίσω μια κουζίνα που μοιάζει με βομβαρδισμένο τοπίο. Αυτή τη φορά όμως, κάτι άλλαξε. Μπήκα με άλλη διάθεση στην κουζίνα, ίσως με λιγότερο άγχος, ίσως και με περισσότερη εμπιστοσύνη στον εαυτό μου. Και τελικά, όχι μόνο κατάφερα να τις φτιάξω, αλλά βγήκαν τόσο ωραίες που πλέον τις φτιάχνω ξανά και ξανά. Και κάθε φορά που μυρίζει η κουζίνα ψημένο ψωμάκι, νιώθω πως κάτι κάνω καλά. Η συνταγή που δεν είναι μυστικό Δεν ανακάλυψα κάποιο μυστικό. Η βάση είναι η ίδια συνταγή που χρησιμοποιώ όταν ανοίγω φύλλο για πίτες. Την έχω από παλιά και δεν είναι κάτι που κρατάω για μένα – κυκλοφορεί παντού, από στόμα σε στόμα, και σ...
Διαβάστε περισσότερα